1- Bölüm

Delikanlının adı Santiago idi. Sürüsüyle birlikte eski, terk edilmiş kilisenin önüne geldiğinde

güneş batmak üzereydi. Kilisenin çatısı çoktandır çökmüş, bir zamanlar ayin eşyalarının

konulduğu yerde kocaman bir firavun inciri büyümüştü.

Delikanlı geceyi burada geçirmeye karar verdi. Bütün koyunlarını yıkık kapıdan içeri soktu.

Koyunların, geceleyin kaçmalarına engel olacak şekilde, kapıya birkaç tahta koydu. Bu bölgede

kurt falan yoktu, ama bir keresinde bir kaçak koyunu bulmak için, ertesi gün bütün gün dolaşmak

zorunda kalmıştı.

Yamçısını yere yayıp üzerine uzandı, okuyup bitirdiği kitabı da yastık olarak başının altına

koydu. Uykuya dalmadan önce, artık daha kalın kitaplar okuması gerektiğini düşündü:

Okunmaları daha uzun sürer, geceleyin de daha rahat yastık olurlardı.

Uyandığında ortalık hâlâ karanlıktı. Yukarıya baktı, yarı yarıya yıkılmış çatının arasından

parıldayan yıldızları gördü.

“Biraz daha uyusaydım,” diye düşündü. Bir hafta önceki düşü tekrar görmüş, gene sonunu

getiremeden uyanmıştı.

Kalktı, bir yudum şarap içti. Sonra değneğini eline alıp hâlâ uyumakta olan koyunları

uyandırmaya başladı. Hayvanların çoğunun tıpkı kendisi gibi uykudan hemen sıyrılıp

uyandıklarını fark etti. Sanki gizemli bir güç, iki yıldır, yiyecek ve su peşinde kendisiyle birlikte

bütün ülkeyi dolaşıp duran koyunların yaşamına bağlamıştı yaşamını. “Bana öylesine alıştılar ki,

saat düzenimi biliyorlar,” dedi kendi kendine alçak sesle.

“Bir an daldıktan sonra, tersi de olabilir,” diye düşündü. Hayvanların saat düzenine belki de

kendisi alışmıştı.

Gene de, uyanması geciken koyunlar da vardı. Adlarını söyleyerek sopasıyla birer birer

hepsini uyandırdı. Söylediklerini koyunların anlayabildiğine her zaman inanmıştı. Bundan

dolayı, kendisini etkileyen kitapların bazı bölümlerini kimi zaman onlara okur; kimi zaman da

kırlarda dolaşan bir çobanın yalnızlığından ya da yaşama sevincinden söz ederdi onlara; kimi de

uğramayı alışkanlık haline getirdiği kentlerde gördüğü son yenilikleri anlatırdı.

Ama, önceki günden bu yana, dört gün sonra varacağı kentte yaşayan genç kızdan başka bir

konuşma konusu açmamıştı. Bir tüccarın kızıydı söz konusu olan. Önceki yıl, yalnızca bir kez

gelmişti buraya. Tüccarın bir kumaş mağazası vardı; alacağı mal konusunda aldatılmamak için,

koyunların gözünün önünde kırkılmasını istiyordu. Bu mağazayı ona bir arkadaşı anlatmış,

çoban da sürüsünü oraya götürmüştü.

“Biraz yün satmak istiyorum,” demişti çoban, tüccara.

Dükkân kalabalıktı, iş yoğundu; bu yüzden, tüccar çobana ikindiye kadar beklemesini

söyledi. Bunun üzerine çoban gidip mağazanın önündeki kaldırıma oturdu, heybesinden bir kitap

çıkardı.

“Çobanların kitap okuyabildiklerini bilmiyordum,” dedi yanı başında bir kadın sesi.

Uzun siyah saçları, eski Magripli fatihleri belli belirsiz anımsatan gözleriyle, tepeden tırnağa

tam bir Endülüs kızıydı konuşan.

“Koyunlar kitaplardan daha öğreticidir,” diye yanıtladı genç çoban.

İki saatten fazla sohbet ettiler. Endülüs kızı, tüccarın kızı olduğunu söyledi, her günü

birbirine benzeyen köy yaşamını anlattı. Çoban, Endülüs kırlarından, uğradığı kentlerde gördüğü

son yeniliklerden söz etti. Koyunlarıyla konuşmak zorunda kalmadığı için mutluydu çoban.

“Okumayı nasıl öğrendiniz?” diye sordu genç kız.

“Herkes gibi,” diye yanıtladı çoban. “Okulda.”

“Peki ama, okuma bildiğinize göre niçin çobanlık yapıyorsunuz?”

Delikanlı bu soruyu yanıtlamamak için duymazlıktan geldi. Vereceği yanıtı genç kızın

anlamayacağından emindi. Bu yüzden, yolculuk öyküleri anlatmayı sürdürdü. Genç kızın

Magripli küçük gözleri, merak ve şaşkınlıktan kocaman açılıyor, kimi de iyice küçülüyordu.

Zaman geçtikçe, zamanın hiç geçmemesini, genç kızın babasının işlerini bitirememesini ve

kendisinden üç gün daha beklemesini istemesini dilemeye başladı delikanlı. Şimdiye kadar hiç

duymadığı bir şeyler hissettiğini fark etti. Sonsuza dek bir yere yerleşmek istiyordu. Kara saçlı

genç kızın yanında, kuşkusuz, günler birbirine benzemezdi.

Ama sonunda tüccar gelip dört koyun kırkmasını istedi. Borcunu ödedikten sonra çobanın

ertesi yıl da uğramasını söyledi.

II

Şimdi bu kasabaya ulaşmak için önünde dört gün vardı çobanın. Heyecandan içi içine

sığmıyordu, ama yüreğini koyu bir kaygı da sarmıştı: Belki de genç kız unutmuştu onu. Yün

satmak için oraya uğrayan bir yığın çoban vardı.

“Pek önemli değil,” dedi koyunlarıyla konuşurken. “Ben de başka yerlerde başka kızlar

tanıyorum.”

Ama, yüreğinin derinliklerinden biliyordu ki, öyle “Pek önemli değil,” diyecek durumda

değildi. Çobanların da, tıpkı denizciler ve gezgin satıcılar gibi, kendilerini yeryüzünde başıboş

dolaşmaktan vazgeçirtecek birinin yaşadığı bir kente uğrayabileceklerini biliyordu.

III

Günün ilk ışıkları tanyerinden yükselmeye başlarken, çoban koyunlarını gündoğusu yönünde

sürmeye başladı. “Hiçbir zaman bir karar vermek gereksinimi duymuyorlar,” diye düşündü.

“Belki de bu yüzden hep benim yanımda kalıyorlar.” Su ve yiyecekten başka bir şeye gereksinim

duymuyordu koyunlar. Onların çobanı olarak Endülüs’ün en iyi otlaklarını bildiği sürece,

kendisiyle her zaman dost kalacaklardı. Güneşin doğuşu ile batışı arasında eğleşen, uzun

saatlerden oluşan günlerin biri ötekinden farklı olmasa da; kısacık yaşamları boyunca tek bir

kitap okumasalar, köylerde olup bitenleri anlatan delikanlının insan dilini anlamasalar da.

Yiyecek ve suyla yetiniyorlardı ve bu onlar için yeterliydi. Buna karşılık, yünlerini,

arkadaşlıklarını ve kimi zaman da etlerini cömertçe sunuyorlardı.

“Günün birinde bir canavara dönüşsem ve tek tek hepsini öldürsem, sürünün hepsini

boğazladıktan sonra ancak işin farkına varırlardı,” diye düşündü delikanlı. “Çünkü bana

inanıyorlar ve artık kendi içgüdülerine güvenmiyorlar. Bu böyle, çünkü onları otlağa ben

götürüyorum.”

Delikanlı kendi düşüncelerine şaşmaya, onları tuhaf bulmaya başladı. İçinde firavun inciri

bitmiş kilise belki de cinli periliydi. Belki de aynı düşü bu nedenle yeniden görüyor ve her

zaman sadık dost saydığı koyunlara karşı öfke duyuyordu. Önceki akşam yemeğinden kalma

şarabından içti biraz ve yamçısına sarındı. Birkaç saat sonra, güneşin yükselmesiyle artan

bunaltıcı sıcaklar yüzünden sürüsünü kırda dolaştıramayacağını biliyordu. Yazın bu saatte bütün

İspanya uykuya dalardı. Sıcak, gece ininceye kadar sürerdi, ama bu arada yamçısını yanında

taşımak zorundaydı. Her şeye karşın, bu yükten yakınmaya kalkıştığı zaman, sabah ayazını bu

yük sayesinde hissetmediğini anımsıyordu kuşkusuz.

“Havanın beklenmedik değişikliklerine karşı koymaya her zaman hazır olmalıyız,” diye

düşünüyordu o zaman; yamçının ağırlığına katlanmayı minnetle kabul ediyordu.

Yamçının da bir varlık nedeni vardı, tıpkı delikanlının hikmeti vücudu gibi. Orası senin,

burası benim Endülüs ovalarını iki yıl dolaştıktan sonra, bölgenin bütün kentlerini ezbere

öğrenmişti; yaşamına anlam veren şey gezip dolaşmaktı. Basit bir çobanın neden okuma

bildiğini, bu kez genç kıza açıklamak niyetindeydi: On altı yaşına kadar papaz okuluna gitmişti.

Ana babası, onun din adamı olmasını istemişlerdi; tıpkı koyunları gibi, yalnızca su ve yiyecek

için çalışan yoksul bir köylü ailesi için gurur kaynağıydı böyle bir şey. Latince, İspanyolca ve

din bilim okumuştu. Ama, daha küçüklüğünden itibaren dünyayı tanımayı hayal etmişti, Tanrıyı

ya da insanın günahlarını öğrenmekten çok daha önemliydi böyle bir şey. Bir akşam, ailesini

görmeye giderken, bütün cesaretini toparlayıp babasına rahip olmak istemediğini söyledi.

Yolculuk yapmak istiyordu.

IV

“Dünyanın bütün insanları şimdiye kadar bu köyden gelip geçtiler, oğlum,” dedi baba.

“Burada yeni şeyler aramaya geldiler, ama hiç değişmediler. Şatoyu gezmek için tepeye çıkarlar

ve geçmişin günümüzden daha iyi olduğuna karar verirler. Saçlarının rengi ister açık, ister koyu

olsun, hepsi de köyümüzün insanlarına benzerler.”

“Ama ben, bu insanların geldikleri ülkelerdeki şatoları bilmiyorum,” diye yanıtladı delikanlı.

“Bu insanlar, tarlalarımızı, kadınlarımızı görünce, her zaman burada yaşamak istediklerini

söylerler,” diye sürdürdü baba.

“Onların geldikleri yerlerin kadınlarını ve topraklarını tanımak istiyorum,” dedi oğul bunun

üzerine. “Çünkü hiçbiri bizimle kalmıyorlar burada.”

“Ama bu insanların cepleri para dolu,” dedi baba. “Bizim burada, yalnızca çobanlar başka

yerleri görebilirler.”

“Öyleyse, ben de çoban olacağım.”

Bunun üzerine baba hiçbir şey söylemedi. Ertesi gün, içinde üç eski İspanyol altın lirası

bulunan bir kese verdi oğluna.

“Bunları bir gün tarlada bulmuştum. Rahipliğe kabul edilme töreninde kiliseye vermeyi

düşünüyordum. Git, kendine bir sürü al ve en iyisinin bizim şatomuz, en güzel kadınların da

bizim kadınlarımız olduğunu öğreninceye kadar dünyayı dolaş.”

Ve baba, oğlunu kutsadı. Delikanlı, babasının gözlerinde de dünyayı dolaşma isteğinin

bulunduğunu gördü. Her gece uyumak, yemek ve içmek için hep aynı yerde kalarak yıllarca

kurtulmaya çalışmış olmasına karşın, hâlâ canlı kalan bir istekti bu.

V

Ufuk kızardı, sonra güneş göründü. Delikanlı, babasıyla yaptığı konuşmayı anımsadı ve

kendini mutlu hissetti; daha şimdiden birçok şato, birçok kadın tanımıştı (ama bu kadınlardan

hiçbiri, iki gün sonra göreceği kadının eline su bile dökemezdi). Bir yamçısı, bir başkasıyla

değiştokuş edebileceği bir kitabı ve bir sürüsü vardı. Bununla birlikte, en önemlisi, her gün

yaşamının büyük düşünü gerçekleştiriyordu: Geziyordu. Endülüs ovalarından bıkınca

koyunlarını satıp denizci olabilirdi. Denizden usandığı zaman da birçok kent, birçok kadın

tanımış, birçok mutluluk olanağı yaşamış olurdu.

“Papaz okuluna, Tanrı’yı aramaya nasıl gidebilirim?” diye düşündü, doğan güneşe bakarak.

Bunun olası olduğu durumlarda, bir yolunu bulup bir başka yolculuğa çıkıyordu. Buradan kaç

kez geçmiş olmasına karşın, bu harap kiliseye kadar hiç gelmemişti. Dünya büyüktü, sonu

gelmiyordu. Kısa bir süre de olsa, koyunlarının kendisine yol göstermesine izin verse, sonunda

bir yığın ilginç şey keşfederdi. “Sorun şu ki, her gün yeni bir yere gittiklerinin farkına

varmıyorlar. Otlakların değiştiğini, mevsimlerin birbirine benzemediğini anlamıyorlar. Çünkü

yiyecek ve sudan başka bir kaygıları yok.”

“Belki de herkes için durum böyledir,” diye düşündü çoban. “Tüccarın kızına rastladığımdan

bu yana başka bir kadın düşünmeyen benim için bile.”

Gökyüzüne baktı. Hesaplamalarına göre, öğle yemeğinden önce Tarifa’da olacaktı. Orada,

kitabını daha kalın bir kitapla değiştirebilir, şişesini şarapla doldurur, saç sakal tıraşı olabilirdi;

kızın yanına gitmeden önce iyice hazırlanmalıydı. Daha fazla koyunu olan bir başka çobanın,

kendisinden önce davranıp genç kıza talip olma olasılığını düşünmek bile istemiyordu.

“Bir düşü gerçekleştirme olasılığı yaşamı ilginçleştiriyor,” diye düşündü, güneşin durumuna

tekrar bakıp adımlarını hızlandırarak. Tarifa’da düş yorumcusu bir yaşlı kadının yaşadığını

anımsamıştı. Daha önce bir kez görmüş olduğu bu düşü, bu gece de görmüştü.

VI

Yaşlı kadın, delikanlıyı evin arkasındaki bir odaya götürdü, odayı salondan rengârenk bir

plastik perde ayırıyordu. Odada bir masa, bir “İsa’nın Kutsal Yüreği”[2] tasviri ve iki sandalye

vardı.

Yaşlı kadın oturdu, delikanlıya da oturmasını söyledi. Sonra delikanlının iki elini ellerinin

arasına aldı ve usulca dua etmeye başladı.

Söyledikleri bir çingene duasına benziyordu. Şimdiye kadar, dolaşırken bir yığın çingeneye

rastlamıştı. Bu insanlar da dolaşıyorlardı, ama koyunlarla ilgilenmiyorlardı. Söylenenlere

bakılırsa, bir çingenenin işi gücü durmadan insanları aldatmaktı. Şeytanla anlaşma yaptıkları,

çocukları kaçırıp gizli barınaklarında bunları köle gibi kullandıkları da söyleniyordu. Genç

çoban, çocukken, çingeneler tarafından kaçırılmaktan korkmuştu her zaman. Yaşlı kadın ellerini

tutunca bu eski korkuyu anımsadı delikanlı.

“Ama burada İsa’nın Kutsal Yüreği tasviri var,” diye düşündü, kaygılarından kurtulmak

isterken. Elinin titremeye başlamasını, yaşlı kadının da onun bu ürküntüsünü fark etmesini

istemiyordu. Sessizce bir “Tanrı Babamız” duası okudu.

“İlginç…” dedi yaşlı kadın, gözlerini delikanlının elinden ayırmaksızın. Ve tekrar sustu.

Delikanlı, giderek sinirlendiğini hissediyordu. Ama elinin titremesine engel olamadı ve yaşlı

kadın fark etti bunu. Hemen ellerini çekti kadının ellerinden.

“Buraya el falına baktırmak için gelmedim,” dedi. Bu eve geldiği için artık pişmanlık

duyuyordu. Bir an, kadına ücretini ödemenin ve hiçbir şey öğrenmeden buradan ayrılmanın daha

iyi olacağını düşündü. Ne var ki, üst üste gördüğü aynı düşün ne anlama geldiğini öğrenmek çok

önemliydi onun için.

“Gördüğün düşler hakkında bilgi almaya geldin,” dedi bunun üzerine yaşlı kadın. Ama

düşler, Tanrı’nın diliyle konuşurlar. Tanrı dünyanın diliyle konuşursa bunun yorumunu

yapabilirim. Ama senin ruhunun diliyle konuştuğu zaman bunu yalnızca sen anlayabilirsin. Gene

de danışma ücreti ödeyeceksin bana.

“Gene bir dalavere,” diye düşündü delikanlı. Her şeye karşın, tehlikeyi göze almaya karar

verdi. Bir çoban, kurt ya da kuraklık tehlikesiyle her zaman karşı karşıyadır; ama, çobanlık

mesleğini çekici kılan da budur zaten.

“Aynı düşü iki kez üst üste gördüm. Koyunlarımla bir otlaktaydım. Derken bir çocuk

göründü ve koyunlarla oynamaya başladı. İnsanların koyunlarımla oynamasından pek

hoşlanmam; tanımadıkları insanlardan korkarlar. Ama kendileriyle oynamaya gelen çocuklardan

korkmazlar. Neden bilmem. Hayvanların, insanların yaşını bilmeleri şaşırtıcı bir şey.”

“Sözü gördüğün düşe getir,” dedi yaşlı kadın. Ateşte tencerem var. Hem zaten fazla paran da

yok, bütün zamanımı alamazsın.”

“Çocuk bir süre koyunlarla oynuyor,” diye sürdürdü konuşmasını çoban, biraz sıkıntıyla. “Ve

birden elimden tutuyor, beni Mısır Piramitlerine götürüyor.”

Yaşlı kadının Mısır Piramitlerinin ne olduğunu bilip bilmediğini anlamak için bir an sustu.

Ama kadın sessizliğini bozmadı.

“Sonra, Mısır Piramitlerinin –yaşlı kadının iyice anlaması için bu sözcükleri tane tane

söylüyordu– önünde, çocuk bana, ‘Buraya gelirsen, gizli bir hazine bulacaksın,’ diyor. Ve tam

bana hazinenin yerini göstereceği sırada uyanıyorum. İki kez oldu.”

Yaşlı kadın bir süre sustu. Sonra, delikanlının ellerini tuttu, dikkatle inceledi.

“Artık senden para istemiyorum,” dedi sonunda. “Ama hazineyi bulacak olursan onda birini

isterim.”

Delikanlı gülmeye başladı. Sevinçten gülüyordu.

Böylece, gördüğü hazine düşleri sayesinde, cebindeki pek az parayı da harcamamış

oluyordu! Bu yaşlı kadın gerçekten bir çingene olmalıydı. Çingeneler biraz tuhaftırlar.

“İyi de, nasıl yorumluyorsunuz bu düşü?” diye sordu delikanlı.

“Önce yemin edeceksin. Sana söyleyeceklerime karşılık, hazinenin onda birini bana

vereceğine dair yemin edeceksin.”

Delikanlı yemin etti. Yaşlı kadın, gözlerini “İsa’nın Kutsal Yüreği” tasvirinden ayırmaksızın

tekrarlamasını istedi.

“Dünya Dili’nde bir düş bu,” dedi ardından. “Bunu yorumlayabilirim, ama çok zor bir yorum.

İşte bu yüzden bana vereceğin paya değer.”

“Yorumum şöyle: Mısır Piramitlerine gitmelisin. Neyin nesidir bunlar bilmiyorum, ama bir

çocuk gösterdiğine göre, gerçekten vardır bunlar. Orada bir hazine bulup zengin olacaksın.”

Delikanlı önce şaşırdı, sonra öfkelendi. Bu kadar az bir şey için bu cadı karıya gelmesi

gerekmezdi. Ama, para ödemek zorunda olmadığını anımsadı.

“Eğer buysa bunun için vakit kaybetmeye değmez,” dedi.

“Hadi canım! Sana, gördüğün düşü yorumlamanın zor olduğunu söylemiştim. Basit şeyler, en

olağanüstü şeylerdir ve yalnızca bilginler anlayabilirler bunları. Bir bilgin olmadığım için, başka

şeyler de bilmem gerekiyor: El falına bakmak, mesela.”

“Peki, nasıl gideceğim Mısır’a?”

“Ben yalnızca düşleri yorumluyorum. Bunları gerçeğe dönüştürecek gücüm yok benim. Bu

yüzden de kızlarımın bana verdikleriyle yaşamak zorundayım.”

“Ama ya Mısır’a varamazsam?”

“Eh, o zaman bir şey ödemezsin bana. Zaten ilk kez olmayacak.”

Ve yaşlı kadın bu sözlerine hiçbir şey eklemedi. Delikanlıdan gitmesini istedi. Çünkü onunla

epeyce zaman kaybetmişti.

VII

Çoban, falcının yanından hayal kırıklığı içinde ayrıldı; bir daha asla düşlere inanmamaya

karar vermişti. Bu arada yapacak bir yığın işi olduğunu anımsadı: Önce gidip karnını doyurdu,

kitabını daha kalın bir kitapla değiştirdi ve yeni satın aldığı şarabı rahatça içmek için kasabanın

alanına gidip bir sıraya oturdu. Sıcak bir gündü, ama şarap o akıl sır ermez gizemiyle çobanın

içini biraz serinletti. Koyunlar, yeni edindiği bir dostun kent girişinde bulunan ağılındaydılar. Bu

yörelerde bir yığın arkadaşı vardı –ve bu da yolculuk yapmayı neden bunca sevdiğini açıklıyor.

Her gün birlikte olmak gereksinimi duymaksızın, insan her zaman yeni dostlar edinir. Papaz

okulunda olduğu gibi, insan her zaman aynı insanları görürse, bunları yaşamının bir parçası

saymaya başlar. İyi, ama bu kişiler de bu nedenle, yaşamımızı değiştirmeye kalkışırlar. Bizi

görmek istedikleri gibi değilsek hoşnut olmazlar, canları sıkılır. Çünkü, efendim, herkes bizim

nasıl yaşamamız gerektiğini elifi elifine bildiğine inanır.

Ne var ki, hiç kimse kendisinin kendi hayatını nasıl yaşaması gerektiğini kesinlikle bilmez.

Tıpkı şu, düşleri gerçeğe dönüştürmeyi beceremediği halde düş yorumculuğuna kalkışan cadı

gibi.

Koyunlarını alıp kırlara açılmadan önce güneşin alçalmasını beklemeye karar verdi. Üç gün

sonra tüccarın kızını görecekti.

Tarifa papazından aldığı kitabı okumaya başladı. Kalın bir kitaptı, daha ilk sayfada bir cenaze

törenini anlatıyordu. Ayrıca, kahramanlarının adları da son derece karmaşıktı. “Günün birinde bir

kitap yazacak olursam,” diye düşündü, “okurları, kahramanların adlarını bir anda öğrenmek

zorunda bırakmamak için onları teker teker sunacağım.”

Okumaya iyice daldığı sırada (cenaze karda gömüldüğü ve bu da yakıcı güneşin altında

serinlik duygusu uyandırdığı için hoşuna gidiyordu okuma), yaşlı bir adam gelip yanına oturdu

ve onunla konuşmaya başladı:

“Bu insanlar ne yapıyorlar?” diye sordu yaşlı adam, alandan geçenleri göstererek.

“Çalışıyorlar,” diye yanıtladı çoban, soğukça ve okuduğu kitaba kendini iyice kaptırmış gibi.

Aslında, tüccarın kızının önünde koyunlarını kırktığını ve kızın da çobanın nasıl yaman biri

olduğuna gözleriyle tanıklık ettiğini hayal ediyordu. Bu sahneyi daha önce onlarca kez hayal

etmişti. Koyunların arkadan öne doğru kırkılmaları gerektiğini genç kıza anlatmaya başlayınca

onun kendisini, kendinden geçercesine dinlediğini gözünün önüne getiriyordu her zaman. Bir

yandan koyunları kırkarken, bir yandan da genç kıza anlatacak ilginç öyküler anımsamaya

çalışıyordu. Bunlar çoğunlukla kitaplarda okuduğu öykülerdi, ama o bunları sanki kendisi

yaşamışçasına anlatıyordu. Genç kız okuma bilmediği için işin aslını hiçbir zaman

öğrenemeyecekti.

Ne var ki, direndi yaşlı adam. Yorgun ve susamış olduğunu söyledi ve bir yudum şarap

içmek istedi. Delikanlı şişeyi verdi ona; belki kendisini rahat bırakır, diye düşündü.

Ama yaşlı adam mutlaka gevezelik etmek istiyordu. Çobana, okumakta olduğu kitabın nasıl

bir şey olduğunu sordu. İçinden adama kaba davranıp oturduğu sırayı değiştirmeyi geçirdi, ama

babası ona yaşlı insanlara karşı saygılı olmayı öğretmişti. Bunun üzerine kitabı yaşlı adama

uzattı. Bunu iki nedenden dolayı yaptı: Birincisi, kitabın adını iyi söyleyemiyordu; ikincisi, yaşlı

adam okuma bilmiyorsa, küçük düşmemek için kendisi sıra değiştirmek isteyecekti.

“Hımm!” dedi yaşlı adam, sanki tuhaf bir nesneymiş gibi, bütün dikkatiyle incelerken.

“Önemli bir kitap, ama çok sıkıcı.”

Çoban çok şaşırdı. Demek yaşlı adam da okuma biliyordu ve bu kitabı daha önce okumuştu.

Onun dediği gibi sıkıcı bir kitapsa, değiştirmek için hâlâ zamanı vardı.

“Bütün kitaplar gibi aynı şeyden söz eden bir kitap,” diye sürdürdü konuşmasını yaşlı adam.

“İnsanların kendi yazgılarını seçmek şansından yoksun bulunduklarından söz ediyor. Ve sonunda

da, dünyanın en büyük yalanına inandığını söylüyor.”

VIII

“Peki dünyanın en büyük yalanı ne?” diye sordu delikanlı, şaşkınlık içinde.

“Ne mi? Hayatımızın belli bir anında, yaşamımızın denetimini elimizden kaçırırız ve bunun

sonucu olarak hayatımızın denetimi yazgının eline geçer. Dünyanın en büyük yalanı budur.”

“Benim için böyle olmadı,” dedi delikanlı. “Rahip olmamı istiyorlardı, ben kendim çoban

oldum.”

“Böylesi daha iyi,” dedi yaşlı adam. “Çünkü sen gezmeyi seviyorsun.”

“Düşüncelerimi okuyor,” diye geçirdi içinden Santiago. Bu sırada, pek öyle umursamadan

kalın kitabın sayfalarını karıştırıyordu yaşlı adam. Çoban onun giysilerinin tuhaflığını fark etti;

Arap’a benziyordu, ama bu yörelerde olağanüstü bir şey değildi bu. Tarifa’dan ancak birkaç saat

uzaktaydı Afrika. Çoğu zaman kente alışveriş yapmak için Araplar gelirdi; günde birkaç kez

tuhaf hareketler yaparak dua ettikleri görülürdü.

“Neredensiniz?” diye sordu delikanlı.

“Birçok yerden.”

“Kimse birçok yerden olamaz,” dedi delikanlı. “Ben bir çoban olarak değişik yerlerde

bulunabilirim, ama aslım bir yerdendir: Çok eski bir şatosu olan bir kent. Orada doğdum.”

“Peki, diyelim ki, ben de Şalem’de[3] doğdum.”

Çoban, Şalem’in nerede olduğunu bilmiyordu, ama bilgisizliğinden dolayı küçük düşmemek

için de soru sormak istemiyordu. Bir süre alana baktı. İnsanlar gidip geliyor, işleri başlarından

aşkınmış gibi görünüyorlardı.

“Nasıl bir yer Şalem?” diye sordu sonunda, bir ipucu yakalamak için.

“Her zamanki gibi, her zaman nasılsa öyle.”

Doğrusu bir ipucu değildi yanıtı. Ama en azından Şalem’in Endülüs’te bulunmadığını

biliyordu. Yoksa, bilirdi bu kenti.

“Peki, ne yapıyorsunuz Şalem’de?”

“Şalem’de ne mi yapıyorum?” Yaşlı adam ilk kez kahkahayla gülmeye başladı. “Şalem

kralıyım ben, ne soru!”

İnsanlar bir yığın acayip şey söylüyorlar. Bazen, koyunlarla birlikte yaşamak çok daha iyi,

konuşmaz koyunlar, yiyecek ve su aramaktan başka bir şey yapmazlar. Ya da kitaplar, dinlemek

isterseniz size ilginç öyküler anlatır kitaplar. Ama insanlarla konuşurken durum başka, öylesine

tuhaf şeyler söylerler ki, konuşmayı nasıl sürdüreceğinizi bilemezsiniz.

“Benim adım Melkisedek,”[4] dedi yaşlı adam. “Kaç tane koyunun var?”

“Yeteri kadar,” diye yanıtladı çoban. Yaşlı adam onun hayatı hakkında daha fazla şeyler

öğrenmek istiyordu.

“Öyleyse, bir sorunumuz var. Yeteri kadar koyunun olduğunu düşündüğün sürece sana

yardım edemem.”

Delikanlı içinde bir kızgınlık hissetmeye başladı. Hiçbir yardım istediği yoktu. Şarap isteyen,

sohbet etmek isteyen, kitabıyla ilgilenen yaşlı adamın kendisiydi.

“Kitabı geri verin bana,” dedi. “Koyunlarımın yanına gidip yola çıkmalıyım.”

“On koyundan birini bana ver,” dedi yaşlı adam. “O zaman, gizli hazineye ulaşmak için ne

yapman gerektiğini öğretirim sana.”

Delikanlı bunun üzerine düşünü anımsadı ve birden her şey apaçık ortaya çıktı. Yaşlı kadın

para istememişti kendisinden, bu yaşlı adam –belki de kadının kocasıydı– gerçekle hiçbir ilişkisi

olmayan bir bilgi karşılığında daha fazla para sızdıracaktı. Bu da bir çingene olmalıydı.

Ama, delikanlı daha ağzını açmadan, yaşlı adam yere eğilip bir ince dal parçası aldı ve alanın

kumu üzerine bir şeyler yazmaya başladı. Yaşlı adam eğildiği anda göğsünde bir şey parladı ve

öylesine parladı ki, delikanlının gözleri hiçbir şey görmez oldu. Ama, yaşından beklenmeyecek

bir çabuklukla, harmanisiyle göğsünü örttü yaşlı adam. Delikanlının göz kamaşması geçti ve

yaşlı adamın yazmakta olduğu şeyleri açık seçik görmeye başladı.

Küçük kentin alanının kumları üzerinde, babasının ve annesinin adlarını okudu. Hayatının o

âna kadarki öyküsünü, çocukken oynadığı oyunları, papaz okulunun soğuk gecelerini okudu.

Şimdiye kadar hiç kimseye anlatmadığı şeyleri okudu: Karaca avlamak için babasının tüfeğini

gizlice alışını ya da yalnız başına yaptığı ilk cinsel deneyini.

IX

“Ben Şalem kralıyım,” demişti yaşlı adam.

“Bir kral niçin bir çobanla çene çalsın?” diye sordu delikanlı; tedirgin olmuş, alabildiğine

şaşırmıştı.

“Bunun birçok nedeni var. Ama diyelim ki, bunun en önemli nedeni senin ‘Kişisel

Menkıbe’ni[5] gerçekleştirmek gücüne sahip oluşun.”

Delikanlı “Kişisel Menkıbe”nin ne anlama geldiğini bilmiyordu.

“Senin her zaman gerçekleştirmek istediğin şeydir.

Hepimiz, gençken, Kişisel Menkıbe’mizin ne olduğunu biliriz.”

“Hayatın bu döneminde, her şey açık seçiktir, her şey mümkündür ve hayal kurmaktan,

hayatında gerçekleştirmek istediği şeylerin olmasını istemekten korkmaz.

Ama zaman geçtikçe, gizemli bir güç, Kişisel Menkıbe’nin gerçekleştirilmesinin olanaksız

olduğunu kanıtlamaya başlar.”

Yaşlı adamın söylediklerinin, genç çoban için önemli bir anlamı yoktu. Ama şu “gizemli

güçler”in ne olduğunu öğrenmek istiyordu: Anlattığı zaman tüccarın kızının ağzı bir karış açık

kalacaktı.

“Olumsuz gibi görünen güçlerdir bunlar, ama aslında sana Kişisel Menkıbe’ni nasıl

gerçekleştireceğini öğretirler. Zihnini ve iradeni bunlar hazırlar, çünkü dünyada bir büyük gerçek

vardır: Kim olursan ol, ne yaparsan yap, bütün yüreğinle gerçekten bir şey istediğin zaman,

Evrenin Ruhu’nda bu istek oluşur. Bu senin yeryüzündeki özel görevindir.”

“İnsan yalnızca yolculuk yapmak istese? Ya da bir kumaş tüccarının kızıyla evlenmek istese?

Ya da hazine aramak istese. Dünyanın Ruhu insanların mutluluğuyla beslenir. Ya da

mutsuzluklarıyla, arzuyla, kıskançlıkla. Kendi Kişisel Menkıbesini gerçekleştirmek insanların

biricik gerçek yükümlülüğüdür. Her şey bir ve tek şeydir. Ve bir şey istediğin zaman, bütün

Evren arzunun gerçekleşmesi için işbirliği yapar.”

Alanı ve gelip geçenleri seyrederek bir süre sustular. Sessizliği önce yaşlı adam bozdu:

“Neden koyun güdüyorsun?”

“Çünkü yolculuk yapmak hoşuma gidiyor.”

Yaşlı adam, alanın köşesinde, kırmızı arabasında patlamış mısır satan adamı gösterdi.

“Çocukken bu adam da yolculuk yapmak istiyordu. Ama patlamış mısır satmak, yıllar boyu

para biriktirmek için bu arabayı satın almayı seçti. Yaşlandığı zaman bir aylığına Afrika’ya

gidecek. İnsanın düşlediği şeyi gerçekleştirmesi için her zaman olanak bulunduğunu bir türlü

anlamadı.”

“Çobanlığı da seçebilirdi,” diye düşündü delikanlı. Bu düşüncesini yüksek sesle tekrarladı.

“Bunu pekâlâ düşündü,” dedi yaşlı adam. “Ama patlamış mısır satıcıları, çobanlardan daha

önemlidir. Patlamış mısır satıcılarının başlarını sokacakları bir çatı vardır, oysa çobanlar ‘yıldız

palas’ta uyurlar. İnsanlar kızlarını çobanlardan çok patlamış mısır satıcılarıyla evlendirmek ister.”

Tüccarın kızını düşünen çoban, yüreğinde bir acı hissetti. Kızın yaşadığı kentte de kuşkusuz

bir patlamış mısır satıcısı vardı.

“Sonuç olarak insanların patlamış mısır satıcıları ve çobanlar hakkında düşündükleri, onlar

için, Kişisel Menkıbe’den daha önemli olur.”

Yaşlı adam kitabın sayfalarını karıştırdı, bir yeri eğlenerek okudu. Çoban biraz bekledi,

sonra, daha önce yaşlı adamın yaptığı gibi, araya girdi:

“Bunları neden söylüyorsunuz bana? “

“Çünkü sen, kendi Kişisel Menkıbe’ni yaşamaya çalışıyorsun. Ve bundan vazgeçmek

üzeresin.”

“Peki siz hep böyle durumlarda mı ortaya çıkarsınız?”

“Her zaman böyle değil; hiçbir zaman bir şey yapmaktan geri durmadım. Bazen, iyi bir fikir,

bir çözüm yolu olarak göründüm. Kimi zaman, çok nazik bir anda, işleri kolaylaştıracak şekilde

davrandım. Böyle şeyler işte, ama çoğu insan hiçbir şeyin farkına varmadı.”

Bir hafta önce, bir maden arayıcısına bir taş biçiminde görünmek zorunda kaldığını anlattı.

Zümrüt aramak için her şeyini terk etmişti bu adam. Beş yıl boyunca bir ırmağın kıyısında

çalışmış, dokuz yüz doksan dokuz bin dokuz yüz doksan dokuz taş kırmıştı, bir zümrüt parçası

ararken. İşte o anda vazgeçmeyi düşünmüş, oysa zümrüdünü bulması için bir taş, bir tek taş

kalmıştı. Madenci

Kişisel Menkıbesi üzerine bahse girmiş bir insan olduğu için madenci, yaşlı adam işe

karışmaya karar vermiş. Bir taşa dönüşüp madencinin ayaklarına yuvarlanmış. Başarısız geçen

beş yıl yüzünden eziklik duyan madenci taşı öfkeyle alıp uzaklara fırlatmış. Taşı öylesine bir

hızla fırlatmış ki, başka bir taşa çarpan taş parçalanmış ve ortaya dünyanın en güzel zümrüdü

çıkmış.

“İnsanlar yaşama nedenlerini pek çabuk öğreniyorlar,” dedi yaşlı adam, gözlerinde beliren

acıyla. “Belki de gene aynı nedenle hemen pes ediyorlar. Ama, dünyanın hali böyle işte.”

Delikanlı, konuşmanın gizli hazine yüzünden başlamış olduğunu anımsadı.

“Hazineleri, seller toprağın altından çıkartır, gene seller toprağa gömer,” dedi yaşlı adam.

“Hazinen hakkında daha fazla şey öğrenmek istiyorsan, sürünün onda birini bana vereceksin.”

“Hazinenin onda biri yetmez miydi?”

Yaşlı adam hayal kırıklığına uğrar gibi oldu.

“Henüz sahip olmadığın bir şeyi vaat ederek gidecek olursan, onu ele geçirme arzusunu

yitirirsin.”

Çoban bunun üzerine, hazinenin onda birini çingene kadına söz verdiğini söyledi yaşlı

adama.

“Çingeneler kurnazdır,” diye içini çekti yaşlı adam. “Ama ne olursa olsun, hayatta her şeyin

bir bedeli olduğunu öğrenmek senin için iyi bir şey. Işığın Savaşçılarının öğretmeye çalıştıkları

da budur zaten.”

Delikanlıya kitabını geri verdi.

“Yarın sürünün onda birini bana getireceksin. Gizli hazineyi nasıl bulacağını söyleyeceğim

sana. Haydi, iyi akşamlar.”

Sonra alanın bir köşesinde gözden kayboldu.

Tags:
Paylaş
0 Yorum

Bir Cevap Bırakın

© 2021 Yazokur. Sizin için sevgiyle hazırlandı. MacroTurk

İletişim

Sizlere daha iyi hizmet edebilmek için bize mail gönderebilirsiniz.

Gönderiliyor
error: İçerik Korumalı

Kullanıcı Bilgileriniz İle Oturum Açın

veya    

Bilgilerinizi Unuttunuzmu?

Create Account